W okresie ostatnich kilku lat podróże motywacyjne stały się w Polsce modnym zjawiskiem. Nazwa "incentive travel" to wciąż stosunkowo nowy termin na polskim rynku usług, chociaż Polska to kraj pełen atrakcji turystycznych czekających na szersze wykorzystanie w celu realizacji właśnie imprez motywacyjnych. Imprezy incentive są ściśle powiązane z konferencjami, kongresami i szkoleniami, czasem jednak stanowią samodzielną formę turystyki biznesowej.

Terminu "incentive" wymiennie używamy ze słowem "motywacja". Stosowanie obcojęzycznego słowa może budzić opory obrońców czystości językowej, jednakże angielskie incentive zrobiło już karierę międzynarodową i jest powszechnie stosowane i rozumiane.

Podróże stały się na całym świecie szeroko wykorzystywanym narzędziem zarządzania, zwłaszcza w działalności wielkich korporacji. Na podróże, które mają oddziaływać motywująco na pracowników przeznacza się olbrzymie pieniądze, zarządy firm rozumieją bowiem, że incentive travel to skuteczny sposób oddziaływania, częstokroć lepszy niż inne formy w posiadanym systemie nagród. Zrozumiałem to sam, gdy uczestniczyłem w targach "Incentive Travel and Meeting Executives Show" ITME w Chicago. Obok stoisk firm turystycznych druga połowa powierzchni wystawienniczej zajęta była przez ekspozycje różnych materialnych narzędzi motywowania - nagrody rzeczowe, prezenty z nadrukiem korporacji od ekskluzywnych aż po drobne gadżety reklamowe. Wszystko to bowiem może być wykorzystane w systemach motywowania.

Przypomnijmy tu tylko, że specjaliści tej problematyki wskazują na kilka elementów decydujących o znaczeniu incentive travel. Truizmem będzie stwierdzenie, że podróże motywacyjne muszą być na wysokim poziomie, dobrze zaplanowane i perfekcyjnie zrealizowane. Wszak to nagroda! Stąd też z zasady uczestnicy lokowani są w najlepszych hotelach, korzystają z ekskluzywnych restauracji a opiekę sprawują najlepsi piloci. Jednakże nie to jest najważniejsze. Każda podróż zapada bardzo głęboko w pamięć, jako nagroda mocniej wiąże z firmą niż premia finansowa, a jest w ogólne nieporównywalna z - jakże często nietrafionym - prezentem rzeczowym. W podróży motywacyjnej najważniejsze jest głębokie doznanie, utrwalone w pamięci przeżycie. Potwierdzali to uczestnicy study tour niemieckich biur podróży specjalizujących się w incentive podczas wizyty na Business Tourism Forum w grudniu 1999 roku: "W ocenie wyjazdu incentive 95% to unikalność doznań, to co człowiek głęboko przeżył, a cała reszta - hotele, jedzenie, autokar - to tylko 5% całej oferty". W niedawnych badaniach uczestników imprez motywacyjnych baza hotelowa i gastronomiczna były najważniejsza tylko dla 4% badanych, podczas gdy 61% uznało za najważniejsze atrakcyjność destynacji, a 29% atrakcyjność programu.

Wspólna podróż zespołu ułatwia budowanie więzi międzyludzkich, wspólne przeżycia a zwłaszcza wspólny wysiłek w realizacji jakiegoś zadania i wspólna poźniej zabawa pozwalają przełamywać istniejące bariery a nawet konflikty. Podkreśla się, że nagroda w formie podróży jest w całości spożytkowywana przez osobę nagrodzoną, podczas gdy w przypadku nagrody pieniężnej otrzymana kwota jest najcześciej rozdysponowywana na różne niezbędne codzienne wydatki, przez co ranga nagrody rozmienia się na drobne i deprecjonuje. Nic dziwnego, że podróże incentive to dziś najbardziej lukratywny segment turystyki na świecie.

Warto przytoczyć definicję incentive travel przyjętą przez brytyjską organizację profesjonalną ITMA - Incentive Travel & Meetings Association:

Incentive travel (podróże motywacyjne) to dziedzina działalności z zakresu sprzedaży, marketingu i zarządzania, polegająca na używaniu obietnicy uczestnictwa w wyjątkowej podróży, jej realizacji i podtrzymywaniu wspomnień z przeżyć związanych z tą podróżą w celu motywowania jej uczestników do osiągania wyjątkowych wyników w pracy lub nauce.

Tłumaczenie: S.Wróblewski, w oparciu o John G. Fisher "How to run Seccessful Incentive Schemes" .

Polska przeżyła boom zainteresowania świata i wizyt gości z całego świata przez pierwszych dziesięć lat po zmianie ustroju w politycznego w roku 1989. Turystyka jest jedną z szans rozwoju gospodarczego Polski rekomendowaną przez ekspertów Unii Europejskiej. Turystyka biznesowa w Polsce, w tym konferencje i inne spotkania służbowe, rozwija się dynamicznie. Od kilku lat około 30% wszystkich gości zagranicznych przyjeżdża do Polski z uwagi na sprawy służbowe, w tym udział w konferencjach i targach. Polska może być też miejscem znakomitych programów incentive.

W listopadzie 2002 r. ogłoszono wyniki pierwszego "Raportu o stanie turystyki biznesowej w Polsce" przygotowanego przez Stowarzyszenie "Konferencje i Kongresy w Polsce". Raport pokazuje wielki potencjał rynku spotkań biznesowych w Polsce, wysoki standard infrastruktury, dobre wyposażenie, łatwą dostępność nowoczesnych rzutników multimedialnych i sprzętu do tłumaczeń symultanicznych. Znaczenie gościa biznesowego doceniają inwestorzy - 60 proc. wszelkich modernizacji w polskich hotelach i ośrodkach dokonano z myślą o doskonaleniu obsługi biznesu. W zrealizowanym badaniu uzyskano informacje, iż polska branża organizatorów wyraża optymizm w ocenie rynku imprez - spodziewany jest wzrost ich liczby, zwłaszcza programów motywacyjnych i kongresów oraz wzrost wartości sprzedaży. Chociaż na rynku dominują zlecenia od polskich firm i polskich klientów, to zagraniczne zlecenia stanowią 16 proc. a spodziewany jest gwałtowny wzrost liczby międzynarodowych spotkań w Polsce w związku z pełnym członkostwem naszego kraju w Unii Europejskiej od 2004 r.

Polska jest dogodnie położona w centrum Europy - a nikt nie lubi nadmiernie męczących podróży - łatwy jest tu dostęp każdym środkiem lokomocji. Z uwagi swój umiarkowany klimat Polska może zaoferować ciekawe możliwości realizacji spotkań biznesowych o każdej porze roku. Kraj ten, leżący na styku kultur, był świadkiem wielkich historycznych wydarzeń. Szeroko znane są w świecie wydarzenia i postacie współczesnych dziejów Polski. Polska to kraj ciekawych ludzi, przyjaznych i gościnnych. Wszystko to pozwala na przygotowanie atrakcyjnych programów incentive w tym kraju.

Ranga turystyki biznesowej w Polsce doceniona została przez Ministerstwo Gospodarki, które wypracowało rządowy program wspierania rozwoju turystyki do roku 2006, w którym uwzględnia się rozwój i promocję produktów markowych w tym turystykę biznesową. Polska Organizacja Turystyczna - specjalistyczna agencja państwowa - włączyła do swych planów rozwijanie incentive travel początkowo w kontekście turystyki aktywnej, a od 2002 roku jako kluczowy element pracy nowo powołanej komórki - Convention Bureau of Poland. W przygotowaniu na rok 2003 znajduje się publikacja POT pt. "Meetings and Incentive Planner to Poland".

Stowarzyszenie "Konferencje i Kongresy w Polsce" istniejące od 1998 r., skupia blisko 100 firm i osób specjalizujących się w turystyki biznesowej - organizacji konferencji, kongresów oraz podróży motywacyjnych. Na każde życzenie zgłoszone listownie, telefonicznie, faksem czy e-mailem Stowarzyszenie w porozumieniu z Convention Bureau zarekomenduje partnerów do realizacji przedsięwzięć biznesowych w Polsce. Rolą Stowarzyszenia jest także dbałość o przygotowanie kadr, szkolenia zawodowe, wspólny marketing Polski jako destynacji, a także postulowanie kierunków rozwijania rodzimej turystyki biznesowej.

Według opinii eksperta Paul Flacketta (współtwórca targów EIBTM i IMEX) turystyka biznesowa w krajach Europy Środkowo-Wschodniej powinna się rozwijać szybciej niż w innych krajach Europy. Od kilku lat zaznacza się obecność polskich wystawców na targach profesjonalistów turystyki biznesowej, w tym na targach the European Incentive & Business & Meetings Exhibition EIBTM. Planowane są liczniejsze wizyty studyjne dla touroperatorów i dziennikarzy specjalizujących się w turystyce biznesowej.

W dniach 18-19 listopada 2003 roku odbędą się w Warszawie VI Targi Obiektów i Usług Konferencyjno-Szkoleniowych FORUM TURYSTYKI BIZNESOWEJ (BTF Business Tourism Forum). Targi BTF stanowią główną, doroczną imprezą całego środowiska turystyki biznesowej w Polsce, objętą patronatem Prezesa Polskiej Organizacji Turystycznej. Convention Bureau of Poland - jako biuro promocji konferencji i kongresów - przygotowuje uroczyste spotkanie zwieńczące Program Ambasadorów Kongresów Polskich, spodziewane są wizyty studyjne zagranicznych partnerów zainteresowanych turystyka biznesową do Polski.

W Polsce następuje znaczny rozwój infrastruktury, niezbędnej dla recepcji imprez biznesowych. Zgromadzenia na kilkaset osób z powodzeniem można robić w łącznie ponad dwustu obiektach w całej Polsce - katalog "Konferencje w Polsce" prezentuje co roku ich całą panoramę. Rośnie liczba miejsc gotowych na przyjmowanie wielkich kongresów. Inwestycje kongresowe zapowiedziały miasta Kraków, Sopot, Wrocław i Poznań. Wiemy więc, że Polska może już zapraszać zarówno wielkie kongresy jak i mniejsze imprezy biznesowe. Natomiast nadal chyba nie mamy pełnego rozeznania w infrastrukturze, mogącej służyć programom incentive.

Znakomitą podstawą dla budowania atrakcyjnych programów incentive w Polsce może być bogate dziedzictwo kulturalne tego kraju. Potwierdza to popularność wśród turystów wizyt na starówkach - Krakowa, Warszawy, Gdańska, Wrocławia i innych miast polskich. Kilkadziesiąt zamków i pałaców wśród nich Wawel, Malbork, Rydzyna, Sieniawa, Pieskowa Skała, przystosowanych jest do goszczenia konferencji i przyjęć biznesowych. Polską specjalnością mogą być biesiady rycerskie z pokazami walk, a wszystko to w autentycznych wnętrzach lub pełnych legend ruinach. Wielkie znaczenie w polskiej tradycji i historii mają dwory - siedziby znakomitych rodów, patriotów i gospodarzy. Wiele dworów i dworków odremontowano i przeznaczono dziś na pensjonaty i obiekty konferencyjne i incentiwowe. Inną wielką tradycją polską jest romantyzm, zamiłowanie Polaków do patosu i czynów heroicznych. Warto wyeksponować te tradycje w programach incentive w Polsce. Inne piękne tradycje to rycerskość wobec dam, poczucie honoru, wierność w przyjaźni. Wielkim symbolem Polski jest Fryderyk Chopin i jego muzyka. Koniecznie trzeba pamiętać o wizycie w Żelazowej Woli, rodzinnym domu artysty. Otwarte dla publiczności koncerty chopinowskie odbywają się w parku w warszawskich Łazienkach; od ubiegłego roku imię Chopina nosi lotnisko w Warszawie.

Inspiracją do programów motywacyjnych może być kultura współczesna - osiągnięcia polskiego kina, teatru pontomimy, festiwale filmowe czy Jazz Jamboree. Skarbnicą pomysłów jest kultura ludowa, z typowym folklorem różnych regionów Polski - m.in. Podhala, Śląska, Kurpiowszczyzny. W wielu regionach nadal żywe są tradycje niezwykle widowiskowych świąt i imprez jak niedziela palmowa, Emaus w Krakowie, Jarmark Dominikański. Warto sprawdzić czy w program naszej podróży motywacyjnej nie można włączyć wizyty w Łowiczu w święto Bożego Ciała czy w Zakopanem podczas Festiwalu Kultury Ziem Górskich.

Szczególnie atrakcyjne dla imprez incentive są tereny bogatej przyrody. Nie tylko w rezerwatach i parkach narodowych spotkać można żubry, łosie czy bobry. To właśnie do Polski przybywa każdej wiosny największa w świecie liczba bocianów.

Powstają kompleksy wodne - aqua-parki, część z nich ulokowana przy hotelach stanowi atrakcyjną ofertę rekreacji dla uczestników konferencji i imprez incentive. Coraz bardziej popularny staje się nieznany wcześniej w Polsce golf. Co najmniej sześć pól golfowych działa już w naszym kraju.

Polska słynie z gościnności i zalet polskiego stołu. To ważny składnik programów incentive. W ostatnich latach obserwuje się przejście z tradycyjnej ciężkiej kuchni na dietę lżejszą i zdrowszą, z większą ilością owoców, sałat i warzyw. Gość zagraniczny bez trudu spotka tradycyjne smaki polskiej kuchni - dziczyznę, dzikie ptactwo, grzyby, zapach wędzenia, oryginalne dodatki do mięs jak ziarna jałowca, znakomite kwaszone ogórki, bogactwo kiełbas czy pierogów oraz spory wybór gatunkowych piw.

Atrakcyjny upominek jest fundamentalnym elementem podróży motywacyjnych. W programie podróży do Polski nie powinno zabraknąć więc czasu na zakupy. Godne polecenia zawsze będą wyroby rzemiosła, prace folklorystyczne, sztuka współczesna, grafika, szkło użytkowe i ozdoby choinkowe, skóra i futra, srebro z bursztynem, książki - zwłaszcza albumy i wydania bibliofilskie.

Pomysły na imprezę incentive w Polsce
ˇ Koncert lub recital chopinowski, koniecznie we wnętrzu muzealnym lub pałacowym, lampka szampana;
ˇ Wieczór w operze zakończony stylową, elegancką kolacją;
ˇ Wieczór folklorystyczny, z udziałem w tańcach i zabawach;
ˇ Zwariowana impreza w stylu "Raz na ludowo!" - tradycja "Śmigus Dyngus" - wiosenne polewanie się wodą, konkurs przebierania w stroje regionalne, nauka tańca ludowego;
ˇ Imprezy agroturystyczne - wizyta w gospodarstwie, wędkowanie, posiłek na werandzie lub w sadzie, fotosafari - np. konkurs na fotografie bocianów, przejażdżka rowerowa lub bryczkami i wozami, kąpiel w tradycyjnej łaźni "bani";
ˇ Spotkania różnych kultur "Gdzie Wschód spotyka Zachód" - zwiedzanie miejsc kultu różnych wyznań obecnych w Polsce - kościoła katolickiego, ewangelickiego, prawosławnej cerkwi, bożnicy żydowskiej a nawet tatarskiego meczetu, w jednym z nich - koncert organowy lub chóru;
ˇ Spotkanie z polskimi narodowymi tradycjami - np. udział w uroczystej zmianie warty przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie - odbywają się w każdą niedzielę, a szczególnie uroczyste z okazji świąt 3 maja i 15 sierpnia i rocznic powstań narodowych;
ˇ Poszukiwanie skarbów, a w okresie zbliżonym do nocy świętojańskiej - wyprawa po kwiat jednej nocy;
ˇ Wizyta w kopalni soli, srebra lub węgla, skąd przywieziemy kamienna bryłkę pełną niezapomnianych wspomnień;
ˇ Wizyta w papierni, gdzie własnoręczne wykonamy kartki z czerpanego papieru z zasuszonymi kwiatami i ziołami;
ˇ Wizyta w prawdziwej kuźni - wykujcie (samodzielnie lub zespołowo) podkowę, która z pewnością przynosi właścicielowi szczęście;
ˇ Malowanie jajek wielkanocnych lub kraszanek z wydmuszek, przy niewielkiej pomoc pracownika muzeum etnograficznego lub autentycznej babci, która opowie jak to drzewiej bywało...
ˇ Samodzielne wykonanie rzeźby w drewnie w pracowni artysty ludowego;
ˇ Ręczne lepienie naczyń lub ozdób z gliny, wypalone dzieło które zabierzesz ze sobą do domy będzie swą urodą przyciągać uwagę wszystkich gości...;
ˇ Testowanie polskich tradycyjnych napitków - piwa i miodów, dla mocno zainteresowanych - także wódek;
ˇ Konkurs poszukiwaczy złota wzorowany na tradycjach miasta Złotoryja
ˇ Konkurs fotograficzny (aparaty jednorazowe lub własne) pod hasłem do wyboru: "Odszukać budynek z pocztówki", "Zdjęcie obiektu, o którym opowiem zasłyszaną historię lub anegdotę", "Najciekawsze spotkane twarze", itp
ˇ Prywatna impreza w aqua-parku z muzyką i serwowanymi drinkami
ˇ Kulig lub przejazd wozami drabiniastymi wymoszczonymi pachnącym sianem i baranicami, wariant nocny - z pochodniami, a zawsze z kapelą;
ˇ Zima w górach: nocny zjazd sankami lub na dmuchanych pontonach (snow rafting) - ale jazda! Albo chociaż bieg w rakietach śnieżnych po nagrodę ufundowaną przez prezesa.
ˇ W każdych warunkach: tradycyjne polskie ognisko, w gwarze góralskiej zwane watrą;
ˇ Posmak polskich tradycji myśliwskich - wyjazd do puszczy lub parku narodowego, zwiedzanie, wizyta w lokalnym muzem lub rezerwacie, impreza strzelecka lub foto safari, posiłek myśliwski - bigos, pieczenie dzika lub zająca;
ˇ Ekskluzywne party na pokładzie statku białej floty, jest do wynajęcia nawet lodołamacz;
ˇ Spływ kajakami lub łodziami. Najbardziej znane to rzekami Krytynia, Czarna Hańczą, Dunajcem, Kanałem Elbląskim, albo pod ziemią - w Sztolni Czarnego Pstrąga w starej kopalni srebra;
ˇ Zwiedzanie opuszczonych baz po Armii Czerwonej - są jeszcze takie miasta-widma...
ˇ Impreza na poligonie wojskowym, jazda czołgiem,
strzelectwo, żołnierska grochówka, oczywiście - paintball ˇ Smakowanie piwa niebanalne - w browarze,
ˇ Kolacja nastrojowa w piwnicach lub na otwartym powietrzu, pod namiotem lub przejazd kolejką wąskotorową, salonką lub wagonem konferencyjnym;
ˇ Posiłek w stylu chłopskim, szlacheckim lub arystokratycznym - w chacie, karczmie, dworze lub zamku;
ˇ Prywatne przyjęcie na plaży lub molo, z muzyką i pochodniami;
ˇ Dla zainteresowanych posmaku sportów ekstremalnych - wspinaczki skałkowe lub grotołaźnictwo, paralotnie, skoki spadochronowe, skoki bungee;
ˇ Prawie każdy może spróbować przelotu balonem lub helikopterem, jazdy jeepami lub czterokołowcami quads po lokalnych wertepach;
ˇ Impreza tematyczna "końska" - w słynnym Janowie Podlaskim podczas aukcji lub w lokalnej stadninie.

Nie zapominajmy o miłym upominku dla każdego. Może nim być dyplom wystawiony za wysłuchanie hejnału mariackiego na krakowskim rynku, mogą być wyroby ludowe z drewna, gliny, skóry lub wełny. Nie tylko dla zbieraczy miłą pamiątką będzie ozdobny klaser z serią nowych ślicznych polskich znaczków pocztowych. A dla rozgrzania wspomnień z Polski przyda się butelka Żubrówki lub pitnego miodu.


Użyteczne adresy:

Convention Bureau of Poland
Polska Organizacja Turystyczna
ul. Chałubińskiego 4/6; 00-928 Warszawa
tel. +(48 22) 630 17 31; fax 630 17 42
pot@pot.gov.pl ; www.pot.gov.pl

Stowarzyszenie "Konferencje i Kongresy w Polsce"
ul. Omulewska 24/5; 04-128 Warszawa
tel.fax +(22) 813 70 75
biuro@kongresy.waw.pl ; www.kongresy.waw.pl

Meetings Management
Wydawca Katalogu Obiektów i Usług Konferencyjnych "KONFERENCJE W POLSCE" (rocznik) i biuletynu internetowego "AMBASADOR KONGRESÓW" (dwutygodnik)
Internetowy serwis turystyki biznesowej (portal) www.meetingspoland.pl
ul. Omulewska 24/6; 04-128 Warszawa
tel. (22) 810-86-89 fax 810-89-08
meetings@meetingspoland.pl