Turystyka biznesowa w Polsce nadal nie osiąga takiego tempa rozwoju, byśmy w tym zakresie mogli się porównywać z krajami sąsiedzkimi - Czechami, Finami czy Węgrami, nie mówiąc o Niemczech. Szczęśliwie ostatnie miesiące pokazują, że rodzi się szansa aby turystyka biznesowa zajęła stosowne miejsce w rządowych programach rozwoju gospodarki turystycznej. I dotyczy to nie tylko obecnego rządu ale także politycy lewicy, szykujący się do przejęcia władzy, formułują w tym zakresie swoje deklaracje.
Turystyka biznesowa (konferencje, kongresy, podróże w interesach, podróże motywacyjne, na targi i wystawy) postrzegana jest na świecie jako najbardziej dochodowa część ogółu działalości turystycznej. Stanowi wyjątkową szansę także dla rozwoju naszej rodzimej turystyki. Przez lata turystyka biznesowa w Polsce nie była doceniana, gdyż władze wiekszą uwagę przywiązywała do wymiaru socjalnego turystyki niż jej efektów ekonomicznych. Obecnie podstawowym kryterium stał się finansowy wynik każdej działaności, dotyczy to także turystyki. A turysta biznesowy wydaje według danych światowych - pięciokrotnie więcej niż turysta udający się prywatnie na wypoczynek czy zwiedzanie. Ponadto turystyka biznesowa nie zna co to sezon - podróże w interesach czy na kongresy odbywają się niezależnie od pory roku i pogody, nie poddają się chwilowym modom i zachwianiom.
Najnowsze (za 2000 rok) dane Instytutu Turystyki podają, że podróże w interesach stanowią największą kategorię przyjezdnych z zagranicy w liczbie 4.4 mln osób, co stanowi 25,4% ogółu przyjazdów. Z tego udział w kongresach i konferencjach 5,2%, w targach i wystawach 2,3%; transport 2,6%, samodzielne interesy 13,5%.
Turystyka w końcu została zakwalifikowana do resortu typowo gospodarczego - od czerwca 2000 znalazła się w gestii Ministra Gospodarki. Ministerstwo Gospodarki wypracowało już program wspierania turystyki pod nazwą "Strategia Rozwoju Turystyki w latach 2001-2006". Strategia po okresie konsulatcji trafiła w kwietniu br. na forum obrad KERM. W dokumencie tym uwzględniono turystykę biznesową: "(...) Ze środków będących w dyspozycji rządu wspierane będą w pierwszym rzędzie przedsięwzięcia uwzględniane w programach regionalnych, które będą m.in. przyciągać turystów o wyższych wydatkach takich jak uczestnicty targów, kongresów, spotkań biznesowych".
Od 1998 roku działa Stowarzyszenie "Konferencje i Kongresy w Polsce" skupiające blisko 100 firm i osób specjalizujących się w turystyki biznesowej - organizacji konferencji, kongresów oraz podróży motywacyjnych. Od lat stukają oni do drzwi urzędów odpowiedzialnych za rozwój turystyki z propozycjami rozwijania naszej rodzimej turystyki biznesowej i budowania wizerunku Polski jako kraju spotkań. Rozwój turystyki biznesowej zaczynają aktywniej postulować nowe władze Polskiej Izby Turystyki.
Turystyka biznesowa z trudem przebija się do planów działania Polskiej Organizacji Turystycznej - struktury pararządowej odpowiadającej za promocję turystyczną naszego kraju. Ale i tu, w ostatecznej redakcji "Programu działania POT na lata 2001-2004" wpisano: "W ostatnich latach dynamicznie rozwija się w Polsce zagraniczna turystyka biznesowa, którą cechuje duża rentowność i która stwarza szansę skutecznego kształtowania wizerunku naszego kraju w środowiskach opiniotwórczych. Dlatego POT będzie wspierać promocyjnie rozwój tej turystyki a szczególnie jej segment dotyczący podróży motywacyjnych (incentive travel). W miarę rozwoju infrastruktury kongresowej i powstania produktu wysokiej jakości, POT rozszerzać będzie swoją promocję również na turystyke kongresową."
Postulat rozwoju turystyki biznesowej znalazł się w programowej wypowiedzi eksperta Sojuszu Lewicy Demokratycznej (A.Piłat "Mamy dla was plan" kwiecień 2001). Na program rozwoju gospodarczego kraju można wykorzystać "(...) inwetycje bezpośrednie kapitału zachodniego (centrum kongresowe w stolicy, port lotniczy, częściowo autostrady)".
W ten sposób, z pozoru apolityczna dziedzina, jaką jest turystyka, może stopniowo zostać włączona do przedwyborczego wyścigu różnych ugrupowań. Interesujące współzawodnictwo rysuje się pomiędzy wielkimi aglomeracjami Polski w tworzeniu Convention Bureaus - Biur Promocji Kongresów. Polska była ostatnim krajem w Europie bez takiej struktury. W marcu br. we Wrocławiu odbyła się międzynarodowa konferencja szkoleniowa "Promocja Turystyki Biznesowej. Rola Convention Bureau w skutecznym pozyskiwaniu konferencji i kongresów". Celem jej było powołanie pierwszego w Polsce Convention Bureau. Jest szansa, że Wrocław postawi na rozwój turystyki biznesowej w tym na stworzenie Convention Bureau.
Niemal w tym samym czasie prasa podała o podjęciu przez Wiceprezydenta Warszawy (skądinąd wiadomo, że reprezentującego inną opcje polityczną niż prezydent Wrocławia) decyzji o tworzeniu zalążka struktury Convention Bureau w stolicy. Wiemy o zainteresowaniu tematem turystyki biznesowej władz municypalnych i wojewódzkich w Krakowie, Katowicach i Poznaniu.
Jak widać, turystyka, w tym biznesowa, staje się przedmiotem rywalizacji sił politycznych. Turystyka biznesowa to podroże fachowców - specjalistów różnych dziedzin. Miejmy nadzieję, że do rozwijania owej turystyki fachowców poproszeni zostaną właśnie fachowcy. Bezpartyjni fachowcy od turystyki biznesowej. Bo na turystyce - jak na medycynie, zgodnie ze starą anegdotą - znają się wszyscy. Nie poddajmy się tej tendencji, bo na turystyce biznesowej Polska ma zbyt wiele do zyskania.
Teraz INCENTIVE TRAVEL!
Incetive travel to międzynarodowa nazwa dla szerokiej kategorii usług i doradztwa biznesowego. Już od stu lat, od czasów Forda, rozwijane są usługi turystyczne dla firm, pragnących wykorzystać motyw podróżowania do motywowania i nagradzania swych pracowników. Motywacyjne imprezy stają się coraz bardziej popularne w Polsce. Modę na nie przyniosły firmy zachodnie. Zatrudnieni przez nie pracownicy bywają nagradzani w niebanalny sposób, m.in. poprzez zakwalifikowanie na luksusową wycieczkę do czasem bardzo egzotycznego zakątka świata. O to, by wrażenia z takiej podróży były niezapomniane, dodatkowo dbają zatrudnieni specjaliści, świadomie budujący z początkowo luźnej grupy współdziałający ze sobą zespół przyjaciół. Ale nie zawsze trzeba jechać na koniec świata, by taki "team building" zrealizować. Także w Polsce coraz więc ofert incentive - gier dla biznsmenów, rozgrywek painballa, lotów balonem, torów przeszkód, czasem bardzo atrakcyjnych gier i treningów zespołowych.
Właśnie rusza akcja zbierania zgłoszeń do tegorocznego wydania Katalogu Obiektów i Usług Konferencyjnych "Konferencje w Polsce 2001/2002". Ten wydawany od trzech lat, dobrze znany na rynku katalog, tym razem rozszerzony będzie o oferty typu incentive. W ostatnim wydaniu katalog obejmuje ponad 150 obiektów przygotowanych do funkcji konferencyjnych i kongresowych; oprócz hoteli reprezentowane są ośrodki szkoleniowe, sale w uczelniach, pałacach czy muzeach. Jest to niezbędne źródło danych w księgobiorze każdego organizatora imprez.
Natomiast dla tych, którzy chcą poznać tajniki imprez incentive, jeszcze w lipcu br. odbędą się ogólnopolskie warsztaty. Warsztaty są częścią Europejskiej Akademii Organizatorów Konferencji. To coroczne szkolenie realizowane od 1997, jest adresowane jednocześnie do Zleceniodawców (np. Meeting Planners) i Realizatorów (np. Banquet Managers w hotelach, wyspecjalizowanych biur podroży) konferencji, kongresów, spotkań biznesowych i przedsięwzięć motywacyjnych. Akademia sięga do wzorców kształcenia największych światowych organizacji tej branży - m.in. International Meeting Academy ICCA (The International Meeting Association), Certification in Meeting Management MPI (Meeting Professionals International), Certified Incentive Travel SITE (Society of Incentive Travel Executives). Edycje z lat 1997-2000 spotkały się z olbrzymim zainteresowaniem - szkolenie to ukończyło i dyplomy uzyskało blisko 250 osób.
Sławomir J. Wróblewski
prezes Stowarzyszenia "Konferencje i Kongresy w Polsce", członek Rady Turystyki przy Ministrze Gospodarki (od stycznia 2001), w latach 1997-99 ekspert Unii Europejskiej w programie Phare TOURIN (Menedżer Marki Turystyki Biznesowej); Autor i wydawca Katalogów Obiektów i Usług Konferencyjnych "Konferencje w Polsce", organizator Forum Turystyki Biznesowej (coroczne od 1997), Europejskiej Akademii Organizatorów Konferencji. Twórca polskiego programu "Ambasadorowie Kongresów Polskich". Wcześniej dyrektor Polskiego Ośrodka Informacji Turystycznej w Chicago, wicekonsul d/s kultury w Chicago. Wykładowca WSHP, WSE, SGH. W l.1999/2000 dyrektor d/s marketingu sieci HOTEL 500. Prowadzi firmę doradczą i biuro konferencji "Meetings Management".
